شماره مطلب : 20698
زمان انتشار : 96/5/30 - 16:20 2017/8/21
فيلمِ فروشنده؛ بدونِ هيچ سكانسِ اضافه اي؛ شاهكاري در ترسيمِ ارتباطات ايران و آمريكا در ٧٥ سالِ گذشته است(بعد از شهريور ٢٠ تا كنون).
نگاهی متفاوت به فیلم «فروشنده» فرهادی

فیلمی در گذر کودتا

فيلمِ فروشنده؛ بدونِ هيچ سكانسِ اضافه اي؛ شاهكاري در ترسيمِ ارتباطات ايران و آمريكا در ٧٥ سالِ گذشته است(بعد از شهريور ٢٠ تا كنون).

آوینی فیلم- سيديوسف مرادی: فروشنده؛ آخرين اثر اصغر فرهادی؛ كه جوايزِ جشنواره هايي چون اسكار و كن را نصيب خود كرد؛ يكي از فيلم های راهبردی تاريخِ سينماي ايران است.(كه مي توان اين فيلم را در گونه ي سينماي معروف به استراتژيك جای داد).
به دليلِ بي توجهي به اين بُعد از فيلم؛ تحليل صحيحي از اين فيلم ديده نشد. به طور مثال مسعود فراستي(منتقد) مهم ترين قسمت فيلم-به تصوير كشيده شدنِ نمايشِ «مرگِ فروشنده» را - اضافه مي داند، يا منتقدينِ جوايزي چون اسكار؛ نتوانستند دليل موثري براي دريافت جايزه توسط اين فيلم بيابند.
كودتا و فرهادی:
فيلمِ فروشنده؛ بدونِ هيچ سكانسِ اضافه اي؛ شاهكاري در ترسيمِ ارتباطات ايران و آمريكا در ٧٥ سالِ گذشته است(بعد از شهريور ٢٠ تا كنون).
١:ايراني كه در شهريور ٢٠ و با زلزله ي جنگِ دوم جهاني؛ تا آستانه ي فروپاشي و تجزيه توسطِ روس و انگليس پيش رفت(ساختمانِ متزلزل و در حالِ تخريبي كه شهاب حسيني و ترانه عليدوستي در اول فيلم در آن سكونت دارند).
٢:ايرانِ بعد از شهريور ٢٠؛ ايراني بود كه رهبرانِ كشورهاي پيروز بعد از پايانِ جنگ دوم جهاني؛ در پايتخت آن؛ نشستِ پيروزي مي گرفتند بدونِ آنكه حتي شاهِ ايران لحظه اي با آنها ديدار كند. مابه ازاي ايرانِ بعد از اشغال؛ در فيلمِ فرهادي؛ خانه ي فاحشه اي است كه هر كسي براي بهره وري جنسي خود بدونِ اجازه ي صاحب خانه به آنجا مي رود.
در جايي در اواخر فيلم؛ وقتي صاحبِ جديدِ خانه(شهاب حسيني) از پيرمردِ متجاوز سوال مي پرسد كه چرا اين عمل را مرتكب شدي (تجاوز)؛ پاسخ مي شنود كه؛ آن خانه؛ خانه ي يك فاحشه بود و من از كجا مي دانستم كه صاحبِ جديد خانه(ايرانِ بعد از ملي شدن نفت) ديگر مانند سابق نيست.
٣:زن در سينما؛ نمادِ سرزمين است و ترسيمِ فتح در سينما با ازدواج و حمله نظامي با تجاوز به تصوير كشيده مي شود. حال اگر اين فتحِ كشور با كودتا باشد، مي بايست آن را با تجاوزِ همراه با خشونت به تصوير كشيد.
اصغر فرهادي؛ كودتا در ايرانِ جديدِ بعد از نهضت ملي شدنِ صنعت نفت( ايراني كه خواستار استقلال است و با ايرانِ بعد از شهريور ٢٠ متفاوت است) را با تجاوزِ همراه با خشونت به تصوير مي كشد.
٤:جمهوري اسلامي؛ از روزي كه پا گرفت؛ همواره با آمريكا (كشور جواني كه بعد از جنگ دوم جهاني به قدرت هاي قديمي جهان پيوست) مشكلاتي بنيادين داشته است؛ همانطور كه شهاب حسيني بعد از تجاوز به همسرش؛ تمام تلاش خود را براي پيدا كردن پسر جواني كه به همسرش تجاوز كرده است به كار مي گيرد؛ تا انتقامش را بگيرد.
شهاب حسيني(معلمي كه در كلاس درس متشخص است و مومن و دانش آموزانش او را قبول دارند) نمادي از جمهوري اسلامي است؛ كه در درونِ كلاس (وقتي روي منبر است و بلندگوها دست خودش است) مورد پسند است؛ اما همزمان در طول فيلم در نمايشِ «مرگ فروشنده» بازي مي كند و براي تماشاچيانِ خارج از كلاسش(جهانيان)؛ در نقشِ يك انسانِ متجاوز است. با اين نقش هاي متضاد در فيلم فروشنده؛ تلاش شده تا نظامي به تصوير كشيده شود كه اگر چه خودش براي مردمش؛ مقدس  است اما آنچه تماشاگرانِ جهاني؛ موجوديتي كه از او مي بينند يك نظامِ متجاوز است.
٥:در قسمت انتهايي فروشنده؛ كه صحنه ي به دام افتادن متجاوز است؛ شهاب حسيني كه به دنبالِ پسر جوان است؛ با پيرمردي مواجه مي شود كه بر خلاف آنچه مي انديشيد؛او به همسرش تجاوز كرده نه دامادِ جوانش.
و وقتي قصد دارد انتقامش را بگيرد؛ همسرش را در مقابل خود مي بيند كه محكم در مقابلش مي ايستد تا از خطاي پيرمرد بگذرد.
قسمت انتهايي فيلم فروشنده؛ دادگاهي است كه انتهايش به بخشش مي رسد.
٦:يكي از نكات خاص فيلم؛ اشتباهي است كه شهاب حسيني در شناختِ متجاوز اصلي مرتكب مي شود؛ وي داماد جوان (آمريكا) را عامل تجاوز(كودتا) مي داند؛ در حالي كه در انتهاي فيلم متوجه مي شود كه پدرِ پير(انگليس) عامل تجاوز(كودتا) بوده است!
٧:اين جادوي سينماست؛ مخاطبي كه فيلم را مي بيند؛ در واقع در جهاني موازي در حالِ تربيت شدن است.
فروشنده؛ باعث مي شود؛ مخاطب ايراني، مابه ازاي روابط ايران و آمريكا را در جهاني موازي و با عناصر و اتفاقاتي ديگر؛ تجربه كرده و در انتها؛ وقتي در انتهاي خشم و نفرت ايستاده است؛ همه ي گذشته را ببخشد و از لحاظ روحي هم از اين بخشش راضي باشد.
٨:همطراز با فيلم فروشنده؛ در جشنواره اسكار؛ كه جايزه ي فيلم اول انگليسي زبان را گرفت؛ «فيلم مهتاب» است؛ فيلمي راهبردي در ستايش همجنس گرايي.
شايد با مقايسه ي اين دو فيلم بهتر بتوان ارزش و جايگاه فيلم فروشنده را براي آمريكايي ها درك كرد.
٩:محور اصلي فيلم فروشنده سكس است؛ اما فروشنده فيلمي در موضوعِ سكس نيست؛ فيلمي تاريخي است و (فارغ از اين كه ما موافق آن باشيم يا نه) مي تواند الگويی برای سينمای ايران و آغازِ مسيري جديد در اين راه باشد.

اضافه کردن دیدگاه جدید